Szlak Czarnej Hańczy i Kanału Augustowskiego

Szlak Czarnej Hańczy i Kanału Augustowskiego [97 km]

Jeden z najatrakcyjniejszych szlaków kajakowych w Polsce, prowadzący z jez. Wigry do Augustowa. Po opuszczeniu jez. Wigry (2 km), na odcinku 59 km szlak prowadzi Czarną Hańczą do miejscowości Rygol, a dalej Kanałem Augustowskim i wchodzącymi w skład systemu kanałowego jeziorami. Na trasie największe jezioro Suwalszczyzny - Wigry (Jaćwięskie Morze), zabytkowy zespół klasztorny kamedułów w Wigrach, Wigierski Park Narodowy, najatrakcyjniejsze partie Puszczy Augustowskiej, śluzy, przystanie, miejsca pamięci narodowej

[0,0 km] START Jezioro Wigry (pow.. 2187 ha, dł.17,5 km, szer. 3,55 km, głęb. 73 m). Linia brzegowa silnie rozwinięta - jej długość łącznie z licznymi zatokami wynosi 59,85 km. Jezioro, przypominające swym kształtem literę "S", dzieli się na trzy części zwane plosami. Początek szlaku w Starym Folwarku, skąd prowadzi na pd. wsch., obok Wyspy Mysiej do kanału przecinającego u nasady Półwysep Klasztorny lub też po jego opłynięciu do wypływu z jeziora rzeki Czarnej Hańczy. Spływ Czarną Hańczą można rozpocząć w Gawrych Rudzie, przedłużają szlak o 28 km lub też z położonego 5 km na wsch. od Suwałk Jeziora Krzywego.

[2,5 km] Czerwony Folwark - majątek: pomost (przystań rybacka). Po lewej, na przesmyku między jez. Postaw i zatoką jez. Wigry wieś Magdalenowo.

[13,0 km] Maćkowa Ruda - wieś założona ok. 1665 przez rudnika Macieja Milewskiego. 26 czerwca. Szlak opuszcza Wigierski Park Narodowy.

[18,0 km] Buda Ruska - wieś na lewym brzegu, zamieszkana dawniej przez staroobrzędowców narodowości rosyjskiej, założona ok. 1780.

[19,0 km] Ujście rzeki Pawłówki, odprowadzającej wody jez. Gremzdy (pow. 188,1 ha, dł. 3,25 km głęb. 14,3 m), Miałkiego (pow. 26 ha) i Płaskiego (pow. 26,3 ha).

[21,0 km] Wysoki Most - wieś założona na początku XVII w. Za Wysokim Mostem szlak wkracza w obszar Puszczy Augustowskiej.

[23,0 km] Ciemny Las - wieś założona w końcu XVIII w. a dalej Studziany Las. Po obu brzegach rzeki miejsca na biwaki.

[26,0 km] Sarnetki - duża wieś, założona na miejscu barci Sarnetkiewiczów z XV w. 25 lipca 1944 pluton 3 batalionu 41 pułku AK zaatakował tu kolumnę wojsk hitlerowskich.

[31,0 km] Tartaczysko - długa wieś. Oba brzegi Czarnej Hańczy łączą 2 mosty - drogowy i kolejki leśnej oraz kładka dla pieszych. Nazwa wsi pochodzi od istniejącego tu na pocz. XVII w. tartaku.

[34,0 km] Głęboki Bród (z lewej) i Frącki (z prawej). Na terenie wsi do Czarnej Hańczy uchodzi Wierśnianka.

[36,0 km] Stanica Wodna PTTK Frącki.

[46,0 km] Okółek - wieś na terenie dawnej barci Rakowiczów. W odległości ok. 0,5 km leśniczówka, w pobliżu której głaz z tablicą upamiętniającą bitwę małego oddziału partyzanckiego, zaskoczonego przez silną obławę niemiecką. W wyniku walki zginęło 8 oficerów i żołnierzy AK. Ich proch spoczywają w zbiorowej mogile w Suchej Rzeczce nad jez. Serwy. Z prawej wieś Strzelcowizna.

[52,0 km] Łoski - leśniczówka i most.

[59,0 km] Jałowy Róg - leśniczówka i stanica wodna. Pola namiotowe kępa ok. 400 - letnich dębów.

[61,0 km] Rygol - wieś. Na pn. leśna droga do Gib, prowadząca w pobliżu jezior: Płaskiego, Krejwelanka i Brożanego. W lesie, 100 m od drogi, płyta upamiętniająca śmierć 3000 jeńców radzieckich pomordowanych w pobliskim obozie od czerwca do grudnia 1941. Po przeszło 300 m szlak opuszcza Czarną Hańczę płynącą na wsch. i prowadzi dalej Kanałem Augustowskim za zach. na tym odcinku 2 śluzy - Tartak i Kudryki, trzecia leży na granicy polsko-białoruskiej.

[62,0 km] Sosnówek śluza (dł. 44,4 m, szer. 6,1 m, różnica poziomów wody 2,56 m), której budowniczym w 1928 był porucznik inż. Jodko.

[63,0 km] Mikaszówka śluza, podnosząca poziom wody o dalsze 2,7 m (dł. 44,31 m, szer. 6,05 m). Na ścianie tablica z informacją, że śluza była budowana przez por. inż. Wojciecha Korczakowskiego w 1928. Na obu brzegach kanału wieś Mikaszówka, w której drewniany kościół. Poniżej śluzy jezioro o tej samej nazwie (pow. 17,3 ha, dł. 0,82 km, głęb. 4,7 m).

[64,0 km] Jezioro Mikaszewo (pow. 126,0 ha, dł. 2,87 km, głęb. 15 m). Po obu stronach jeziora dobre miejsca na biwaki. Z lewej, na przeciw połączenia jezior Mikaszówka i Mikaszewo, leśniczówka Jazy. 2 km na pd. od leśniczówki znajduje się rezerwat leśny "Starożyn" (pow. 183,43 ha), utworzony w 1960 w celu zachowania fragmentu Puszczy Augustowskiej.

[69,0 km] Perkuć śluza (dł. 43,5 m, szer. 6,02 m, różnica poziomów wody 2,38 m), zbudowana w 1827-28 przez por. Pędzickiego. Ok. 200 m od śluzy leśniczówka Perkuć.

[70,0 km] Jezioro Krzywe Augustowskie (pow. 21,6 ha, dł. 1,05 km, głęb. 6m). Przy pd. brzgu jeziora rezerwat leśny Perkuć (pow. 64,45 ha), utworzony w 1970 dla ochrony Puszcy Augustowskiej. Rezerwat obejmuje wąskie wzniesienie morenowe o stromych stokach, pokrytych mieszanym lasem sosnowo-świerkowym oraz niewielkie jezioro Kruglak (pow. 8,3 ha, głęb. 4,2 m). W pd. - zach. krańcu jez. Krzywego ujście (dł. 400 m) jez Kruglak.

[72,0 km] Paniewo dwukomorowa śluza (dł. 44,41 m i 43,64 m, szer. 5,91 i 5,98 m, różnica poziomów wody 6,52 m). Ok. 150 m od śluzy leży jez. Paniewo (pow. 39,8 ha, dł. 0,95 km, głęb. 12,5 m).

[75,0 km] Jezioro Orle (pow. 27,42 ha, dł. 0,9 km, szer. 0,4 km, głęb. 4,7 m). Brzegi na ogół niskie, zabagnione. Na lewym brzegu jeziora wieś gminna Płaska; początek dała smolarnia z XVII w. Na brzegu wieś Gorczyca powstała na miejscu rudy założonej ok. 1668 przez Stanisława Gorczyckiego.

[76,0 km] Gorczyca śluza komorowa. Wybudowana w 1828 przez inż. Jerzego Arnolda (dł. 43,23 m, szer. 5,95 m, różnica poziomów wody 2,81 m). Odbudowana ze zniszczeń wojennych w latach 1947 1948.

[80,0 km] Sucha Rzeczka ujście zasilające Kanał Augustowski z jeziora Serwy (pow. 460,3 ha, dł. 6,9 km,głęb. 41,5 m). Na lewym brzegu wieś Czarny Bród.

[86,0 km] Swoboda śluza komorowa (dł. 45,77 m, szer. 5,95 m, różnica poziomów 1,7 m). Wybudowana w latach 1826-1827 przez ppłk. inż. Jana Pawła Lelewela. Wpływ do jeziora Studzieniczne (pow. 250,1 ha, dł. 3,4 km, szer. 1,0 km, głęb. 30,5 m). LInia brzegowa dobrze rozwinięta, porośnięta lasem sosnowym.

[89,0 km] Przewięź śluza komorowa (dł. 46,17 m, szer. 5,96 m, różnica poziomów wody 0,86 m). Wybudowana w latach 1826-1827 przez ppłk. inż. Augusta Schulca. Do dnia dzisiejszego zachowana w oryginalnym stanie. Jezioro Białe (pow. 480 ha, dł. 6 km, szer. 1,4 km, głębokość 30 m).Linia brzegowa z licznie rozwiniętymi zatokami. Brzegi są większości wysokie i suche, porośnięte lasem sosnowym. Na jeziorze znajdują się 4 wyspy.

[97,0 km] Jezioro Necko (pow. 400 ha, dł. 5,4 km, głęb. 25 m) w części wsch. ma wysokie, piaszczyste i zalesione sosnowym lasem brzegi.